Het EU-verbod op groene claims is de gangbare naam voor Richtlijn (EU) 2024/825, formeel de Richtlijn betreffende het versterken van de positie van consumenten voor de groene transitie (ECGT). De richtlijn verbiedt generieke milieuclaims zoals "milieuvriendelijk" en op compensatie gebaseerde "klimaatneutraal"-labels in business-to-consumercommunicatie binnen de hele EU. Nationale wetgeving die de richtlijn omzet, is van toepassing vanaf 27 september 2026, zonder uitzondering voor kleine ondernemingen. Verkoopt u in de EU? Dan moet elke claim op uw verpakking, website en marketingmateriaal vóór die datum opnieuw worden beoordeeld.
Wat is het EU-verbod op groene claims (ECGT)?
Het EU-verbod op groene claims verwijst naar Richtlijn (EU) 2024/825, ondertekend op 28 februari 2024 (na aanname door het Europees Parlement op 17 januari 2024) en gepubliceerd in het Publicatieblad op 6 maart 2024. De volledige titel is Richtlijn tot wijziging van de Richtlijnen 2005/29/EG en 2011/83/EU wat betreft het versterken van de positie van consumenten voor de groene transitie door middel van betere bescherming tegen oneerlijke praktijken en betere informatie. De gangbare korte vormen zijn ECGT en "Empowering Consumers-richtlijn".
De ECGT werkt door twee bestaande EU-consumentenbeschermingsrichtlijnen aan te passen: de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG) en de Richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU). De grootste impact komt van nieuwe vermeldingen in Bijlage I van de UCPD, de zogenoemde "zwarte lijst" van handelspraktijken die onder alle omstandigheden als oneerlijk worden beschouwd. Praktijken op deze lijst zijn per definitie verboden, zonder dat een individuele beoordeling van consumentenschade nodig is.
Dit is van belang omdat de verboden in Bijlage I rechtstreeks van toepassing zijn. Een toezichthouder hoeft niet aan te tonen dat een specifieke consument is misleid. Zodra de praktijk wordt toegepast, is hij onrechtmatig.
Wanneer is de ECGT van toepassing?
De richtlijn is op 27 maart 2024 in werking getreden, twintig dagen na publicatie. Vanaf die datum lopen er twee termijnen:
| Datum | Wat gebeurt er |
|---|---|
| 27 maart 2024 | Richtlijn treedt in werking |
| 27 maart 2026 | Uiterste datum voor lidstaten om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving |
| 27 september 2026 | Nationale wetten zijn van toepassing op handelaren. Handhaving begint |
Operationeel is de toepassingsdatum doorslaggevend. Vanaf 27 september 2026 moet elke lidstaat de nieuwe regels handhaven via zijn nationale consumententoezichthouder. De Franse DGCCRF, de Nederlandse ACM (Autoriteit Consument & Markt), de Italiaanse AGCM en hun tegenhangers in alle andere lidstaten zullen verboden claims als handhaafbare overtredingen behandelen. In Nederland past de ACM de Leidraad Duurzaamheidsclaims al actief toe; de ECGT zal die handhaving verder aanscherpen.
Verpakkingen, marketingmateriaal en webteksten herzien kost maanden. Nieuwe productieruns en nieuwe campagnes vanaf 27 september 2026 moeten conform zijn. De richtlijn zelf bevat geen uitdrukkelijke overgangsregeling voor bestaande voorraad; hoe transitievoorraad wordt behandeld, hangt af van de omzettingswet van elke lidstaat. Reken niet automatisch op een respijtperiode voor producten die al in uw magazijn liggen.
Wat verbiedt de ECGT precies?
De richtlijn voegt nieuwe verboden praktijken toe aan de UCPD-zwartelijst. De belangrijkste wijzigingen voor merken:
1. Generieke milieuclaims zonder onderbouwing
Woorden als "eco", "groen", "milieuvriendelijk", "natuurlijk", "biologisch afbreekbaar", "klimaatvriendelijk", "energiezuinig" en "duurzaam" zijn verboden wanneer ze als generieke claim over een product, merk of bedrijf worden gebruikt, tenzij de handelaar "erkende uitmuntende milieuprestaties" kan aantonen die relevant zijn voor de claim.
"Erkende uitmuntende milieuprestaties" is een hoge drempel. De overwegingen van de richtlijn maken duidelijk dat dit doorgaans moet worden aangetoond door naleving van de EU-milieukeurverordening (EG) nr. 66/2010 (EU Ecolabel), een vergelijkbaar nationaal of regionaal milieukeurschema dat officieel is erkend onder het recht van een lidstaat, of door topprestaties op het relevante milieuaspect (bijvoorbeeld de hoogste energie-efficiëntieklasse).
In de praktijk kan een klein Nederlands modemerk er niet zomaar van uitgaan dat woorden als "duurzaam" of "milieuvriendelijk" op een t-shirt mogen blijven staan, tenzij dat t-shirt een erkende certificering heeft of zijn milieuprestaties op een vergelijkbaar niveau zijn gedocumenteerd. De precieze drempel zal pas na september 2026 in de praktijk door nationale handhaving worden getoetst.
2. "Klimaatneutraal"-claims gebaseerd op compensatie
Dit verbod krijgt de meeste aandacht in de sector. Claims als "klimaatneutraal", "CO2-neutraal", "CO2-neutraal gecertificeerd", "klimaatpositief", "klimaat-net-zero", "klimaatgecompenseerd", "verminderde klimaatimpact" en "beperkte CO2-voetafdruk" zijn verboden wanneer ze zijn gebaseerd op compensatie van broeikasgasemissies buiten de eigen waardeketen van het product.
CO2-credits kopen om emissies te compenseren en het product vervolgens als "klimaatneutraal" labelen, mag niet meer. De claim is alleen toegestaan als de werkelijke levenscyclusemissies van het product op zichzelf klimaatneutraal zijn — door emissiereducties binnen de waardeketen, niet door externe compensatie.
Deze bepaling maakt een groot deel van de huidige klimaatmarketing in mode, voeding, elektronica en consumentengoederen ongeldig.
3. Duurzaamheidskeurmerken zonder certificeringsregeling
Door merken of brancheorganisaties zelf bedachte duurzaamheidskeurmerken die niet gebaseerd zijn op een erkende certificeringsregeling (en niet door overheden zijn vastgesteld) zijn verboden. Een merk kan niet zelf een "duurzaamheidsster"-rating bedenken en op de verpakking plaatsen, tenzij die rating wordt beheerd door een externe certificeringsregeling met onafhankelijke verificatie.
Dit raakt de interne duurzaamheidsprogramma's die veel grote retailers en merken de afgelopen vijf jaar hebben uitgerold.
4. Toekomstige milieubeloftes zonder bewijs
Aspirationele claims als "net zero in 2030" of "klimaatpositief in 2040" zijn verboden, tenzij ze worden ondersteund door duidelijke, objectieve, openbaar toegankelijke en verifieerbare verbintenissen. Dat omvat een gedetailleerd en realistisch implementatieplan met meetbare, in tijd gebonden doelstellingen, plus onafhankelijke monitoring door een derde partij van de voortgang.
Een net-zero-belofte zonder gepubliceerde routekaart en zonder onafhankelijke verificatie wordt vanaf september 2026 een handhaafbare overtreding.
5. Andere praktijken op de zwarte lijst
De richtlijn voegt ook een reeks aanverwante verboden toe die zich richten op vroegtijdige veroudering en levensduurclaims:
- Een product als repareerbaar presenteren terwijl dat niet zo is
- Consumenten aansporen verbruiksartikelen (zoals printerinkt) eerder te vervangen dan technisch nodig is
- Software-updates als verplicht presenteren terwijl ze de productfunctionaliteit verminderen
- Onderbouwde claims doen over de verwachte levensduur of gebruikscycli van een product
- Functies die wettelijk al door de EU worden verplicht, presenteren als een onderscheidend kenmerk van het aanbod van de handelaar
De pagina duurzame consumptie van de Europese Commissie verwijst naar de volledige Q&A-richtsnoeren over de nieuwe verboden praktijken.
Geldt de ECGT ook voor kleine merken?
Ja. De ECGT bevat geen mkb-uitzondering. De richtlijn geldt voor alle handelaren die zich bezighouden met business-to-consumercommunicatie in de EU, ongeacht bedrijfsomvang of plaats van vestiging. Een tweepersoonsmerk dat handgemaakte textiel via Etsy aan Duitsland verkoopt, valt onder precies dezelfde verboden als een multinational.
Dat staat in scherp contrast met andere recente EU-duurzaamheidswetgeving. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) kent omvangsdrempels. De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) ook. Het ingetrokken voorstel voor een Green Claims-richtlijn zou een uitzondering voor micro-ondernemingen hebben gehad. De ECGT niet.
De brede reikwijdte is structureel: omdat de ECGT werkt via het kader van de UCPD, neemt zij het universele toepassingsbereik van de UCPD over. De UCPD geldt voor alle B2C-handelscommunicatie, zonder uitzondering.
De ECGT is van toepassing op alle commerciële communicatie die gericht is op EU-consumenten, ook van verkopers die buiten de EU zijn gevestigd. Een Amerikaans of Turks merk dat via een eigen webshop, een marktplaats of een fulfilmentdienst aan de EU verkoopt, valt binnen het toepassingsgebied. Nationale toezichthouders hebben jurisdictie op grond van de CPC-verordening (EU) 2017/2394 bij grensoverschrijdende inbreuken die EU-consumenten raken.
ECGT versus de Green Claims-richtlijn: hoe verschillen ze?
In veel berichtgeving worden de ECGT en een ander wetsvoorstel door elkaar gehaald. De EU heeft parallel twee verschillende wetten over groene claims ontwikkeld, en die worden in het nieuws routinematig verward.
| ECGT (Richtlijn 2024/825) | Green Claims-richtlijn (voorstel) | |
|---|---|---|
| Status | Aangenomen, in werking, van toepassing september 2026 | Voorstel, intrekking aangekondigd in juni 2025 |
| Referentie | PB L van 6 maart 2024 | COM(2023) 166 |
| Aanpak | Voegt verboden toe aan de UCPD-zwartelijst | Zou ex-ante onderbouwing van claims hebben vereist |
| Inhoud | Verbiedt generieke claims en op compensatie gebaseerde klimaatclaims rechtstreeks | Zou Product Environmental Footprint-onderbouwing en verificatie door derden hebben geëist voor expliciete claims |
| Behandeling mkb | Geen uitzondering | Zou een uitzondering voor micro-ondernemingen hebben bevat |
De ECGT is de wet die daadwerkelijk geldt. De Green Claims-richtlijn zou een afzonderlijk, zwaarder regime zijn geweest dat merken zou hebben verplicht elke expliciete milieuclaim wetenschappelijk te onderbouwen voordat zij die maken. De Commissie kondigde in juni 2025 haar voornemen aan om het voorstel voor een Green Claims-richtlijn in te trekken; de trilogen liggen momenteel stil. Het voorstel is nog niet formeel uit het wetgevingsregister verwijderd, maar ligt slapend.
Leest u in vakpers over "de EU Green Claims-richtlijn" die in september 2026 van toepassing wordt? Dan bedoelt het artikel vrijwel zeker de ECGT en wordt de verkeerde naam gebruikt.
Hoe wordt de ECGT gehandhaafd?
De ECGT introduceert geen nieuw handhavingsregime. Zij werkt binnen het bestaande UCPD-kader, wat betekent:
- Nationale consumententoezichthouders in elke lidstaat zijn de primaire handhavers. Frankrijk: DGCCRF. Nederland: ACM. Italië: AGCM. Duitsland: een combinatie van het Bundeskartellamt en deelstatelijke consumententoezichthouders. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten staan vermeld op de CPC-pagina van de Europese Commissie.
- Sancties worden vastgesteld door de lidstaten op grond van artikel 13 van de UCPD (zoals gewijzigd door de Omnibus-richtlijn (EU) 2019/2161). Bij wijdverbreide grensoverschrijdende inbreuken kunnen boetes oplopen tot 4% van de jaaromzet in de betrokken lidstaat/lidstaten, of ten minste 2 miljoen euro wanneer de omzet niet kan worden vastgesteld.
- Grensoverschrijdende handhaving wordt gecoördineerd via het Consumer Protection Cooperation (CPC)-netwerk. Een klacht in één lidstaat kan gecoördineerd optreden in meerdere jurisdicties uitlokken.
- Collectieve verhaalprocedures zijn beschikbaar onder Richtlijn (EU) 2020/1828, waardoor erkende consumentenorganisaties representatieve vorderingen kunnen instellen.
CPC-coördinatie in combinatie met boetes als percentage van de omzet betekent dat het feitelijke handhavingsrisico voor een merk dat in meerdere lidstaten verkoopt aanzienlijk hoger ligt dan de risico-inschatting per land suggereert.
Wat dit betekent voor de DPP-strategie
De ECGT noemt de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) of het Digitaal Productpaspoort niet rechtstreeks. De twee regelingen richten zich op iets anders: de ECGT controleert de marketingclaim, terwijl de ESPR gestructureerde productdata verplicht stelt. Maar in de praktijk overlappen ze fors.
Wil een merk een milieuclaim doen die de ECGT overleeft, dan moet die claim worden onderbouwd met verifieerbare, traceerbare productdata. Precies wat een DPP is bedoeld te bevatten: materiaalsamenstelling, herkomst van leveranciers, certificeringsverwijzingen en milieugegevens uit de levenscyclus. Merken met een degelijke DPP-data-infrastructuur (en de leveranciersrelaties die deze voeden) zullen merken dat ECGT-naleving aanzienlijk eenvoudiger is dan voor merken die hun duurzaamheidsverhaal puur op marketing baseren.
Dit verband is analytisch, niet juridisch. De ECGT vereist geen DPP. Maar de onderbouwingsinfrastructuur die nodig is voor geloofwaardige milieuclaims onder de ECGT is grotendeels dezelfde als die voor DPP-naleving. Wie het ene bouwt, bouwt feitelijk ook het andere.
Voor merken die op beide sporen onder druk staan, is de praktische volgorde: investeer eerst in productdata, schrap vervolgens onverifieerbare claims, en herontwerp de marketing rond claims die de data daadwerkelijk kunnen verdedigen.
Wat kleine merken vóór september 2026 moeten doen
Vijf stappen, in volgorde van urgentie:
-
Inventariseer elke milieuclaim die u nu gebruikt op verpakkingen, hangtags, uw website, sociale media, marktplaatsadvertenties en e-mailmarketing. Noteer de exacte formulering, waar de claim verschijnt en op welke producten zij betrekking heeft.
-
Schrap de absolute verboden. Verwijder "klimaatneutraal"-labels op basis van compensatie, generieke "eco/groen/duurzaam"-claims zonder erkende certificering, en eigen duurzaamheidskeurmerken die niet op een externe certificeringsregeling berusten. Deze zijn niet te redden met voetnoten.
-
Audit certificeringen en keurmerken. Bevestig voor elke claim die u wilt behouden dat het certificeringsschema erkend is: EU-milieukeur (EU Ecolabel), een officieel erkend nationaal schema, of een geloofwaardig schema van een derde partij met onafhankelijke verificatie. Zelf-gecertificeerde of door brancheverenigingen uitgegeven keurmerken kwalificeren doorgaans niet.
-
Bouw het onderbouwingsdossier op. Verzamel voor elke behouden claim het onderliggende bewijs: certificeringsdocumentatie, levenscyclusanalyses, materiaalverklaringen, leveranciersverklaringen. Behandel dit als een nalevingsdossier dat de toezichthouder kan opvragen. Onze DPP-voorbereidingschecklist beschrijft de dataverzamelingsworkflow die tegelijk dienst doet als ECGT-onderbouwing.
-
Informeer uw leveranciers en marketingteam. Nieuwe productteksten, nieuwe verpakkingsontwerpen en nieuwe campagnebriefings moeten vanaf nu volgens de nieuwe regels worden geschreven. Oude claims op nieuwe producten plakken werkt niet.
U heeft tot 27 september 2026 om claims te inventariseren, verpakkingen te herontwerpen en onderbouwingsdossiers op te bouwen. Merken die wachten tot eind augustus blijven met niet-conforme voorraad zitten op het moment dat de handhaving begint. Voor een breder beeld van hoe dit past binnen andere deadlines in 2026, zie onze DPP-tijdlijn 2026–2030.
Veelgestelde vragen
Wat is het EU-verbod op groene claims?
Het EU-verbod op groene claims is de gangbare naam voor Richtlijn (EU) 2024/825, de Richtlijn betreffende het versterken van de positie van consumenten voor de groene transitie (ECGT). De richtlijn wijzigt de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken om generieke milieuclaims, op compensatie gebaseerde "klimaatneutraal"-labels, duurzaamheidskeurmerken zonder certificeringsregeling en niet-onderbouwde toekomstige milieubeloftes te verbieden. Zij is van toepassing op handelaren vanaf 27 september 2026.
Wanneer is de ECGT van toepassing?
De richtlijn is op 27 maart 2024 in werking getreden. EU-lidstaten moeten haar uiterlijk op 27 maart 2026 omzetten in nationale wetgeving, en de nationale wetten zijn vanaf 27 september 2026 van toepassing op handelaren. Vanaf die datum kunnen nationale consumententoezichthouders de nieuwe verboden handhaven.
Mag ik mijn product na september 2026 nog klimaatneutraal noemen?
Alleen als de claim niet is gebaseerd op compensatie van broeikasgasemissies buiten de waardeketen van het product. "Klimaatneutraal"-claims op basis van het kopen van CO2-credits zijn verboden. Het label is uitsluitend toegestaan als de werkelijke levenscyclusemissies van het product neutraal zijn door reducties binnen de waardeketen — en zelfs dan moet de claim verifieerbaar en onderbouwd zijn.
Geldt er een uitzondering voor kleine ondernemingen onder de ECGT?
Nee. De ECGT bevat geen mkb-uitzondering. De richtlijn geldt voor alle handelaren die zich bezighouden met business-to-consumercommunicatie in de EU, ongeacht bedrijfsomvang of plaats van vestiging. Dat staat in contrast met het voorstel voor een Green Claims-richtlijn, dat micro-ondernemingen zou hebben uitgezonderd en in juni 2025 voor intrekking is aangekondigd.
Hoe verschilt de ECGT van de Green Claims-richtlijn?
De ECGT (Richtlijn 2024/825) is aangenomen, in werking en van toepassing vanaf september 2026. Zij verbiedt specifieke claims door deze toe te voegen aan de UCPD-zwartelijst. De Green Claims-richtlijn (COM(2023) 166) was een afzonderlijk Commissievoorstel dat ex-ante onderbouwing en verificatie door derden van expliciete milieuclaims zou hebben vereist; de Commissie kondigde in juni 2025 haar voornemen aan dit voorstel in te trekken. Berichtgeving die beide namen door elkaar gebruikt, is onjuist.
Wat zijn de sancties bij niet-naleving van de ECGT?
Sancties worden door elke lidstaat vastgesteld op grond van artikel 13 van de UCPD (zoals gewijzigd door Richtlijn (EU) 2019/2161). Bij wijdverbreide grensoverschrijdende inbreuken kunnen boetes oplopen tot 4% van de jaaromzet in de betrokken lidstaten, of ten minste 2 miljoen euro wanneer de omzet niet kan worden vastgesteld. Lidstaten kunnen ook corrigerende bevelen, productterugroepingen en publicatie van uitspraken opleggen.
Vereist de ECGT een Digitaal Productpaspoort?
Nee. De ECGT noemt de ESPR of DPP's niet. Maar de onderbouwingsinfrastructuur die nodig is om milieuclaims onder de ECGT te verdedigen (verifieerbare materiaaldata, leveranciersherkomst, certificeringsverwijzingen) is grotendeels dezelfde als die voor DPP-naleving. Merken die het ene bouwen, bouwen feitelijk ook het andere.
