Dijital Ürün Pasaportu (DPP) veri gereksinimleri, üreticilerin ve markaların AB'de satılan her ürün için tam olarak hangi bilgileri toplaması, yapılandırması ve yayınlaması gerektiğini tanımlar. Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Yönetmeliği (ESPR) kapsamında her ürün kategorisinin kendi zorunlu veri alanları olacaktır — ancak çerçeve, hazırlığa şimdiden başlayabilecek kadar nettir.
Dijital Ürün Pasaportu Hangi Verileri Gerektirir?
Her Dijital Ürün Pasaportu, tüketicilerin, geri dönüşümcülerin ve düzenleyicilerin bir ürünün bileşimini, çevresel etkisini ve kullanım ömrü sonu seçeneklerini anlamasını sağlayan ürün düzeyinde bilgiler içermelidir. ESPR (Yönetmelik (AB) 2024/1781), 8 ila 12. maddelerinde çerçeveyi belirler, ancak her ürün tipi için spesifik veri alanları Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilen yetki devri tasarruflarında tanımlanır.
Şubat 2026 itibarıyla ürüne özgü hiçbir ESPR yetki devri tasarrufu resmi olarak kabul edilmemiştir. Ancak Komisyon'un hazırlık çalışmaları, ESPR çerçeve metni ve mevcut düzenlemeler (Pil Yönetmeliği gibi) bize ne bekleyeceğimize dair net bir tablo sunmaktadır.
Tüm DPP veri gereksinimleri henüz kesinleşmemiştir. Bu rehber, şimdi neyi toplayacağınıza ve neyi bekleyeceğinize karar vermenize yardımcı olmak için bir güven çerçevesi (Kademe 1, 2, 3) kullanmaktadır. Kesinleşmiş ve beklenen gereksinimleri ayırt etmek, hem yetersiz hazırlığı hem de boşa yatırımı önler.
DPP Verilerinin Üç Kademesi Nelerdir?
Beklenen DPP verilerini, gerekli olacaklarından ne kadar emin olduğumuza göre üç kademeye ayırıyoruz. Bu çerçeve, markaların veri toplama çalışmalarını önceliklendirmesine yardımcı olur.
Kademe 1: Neredeyse Kesin Gereksinimler (Şimdi Başlayın)
Bu veri kategorileri ya doğrudan ESPR çerçeve metninde belirtilmiştir ya da mevcut AB mevzuatı kapsamında zaten zorunludur. Her marka bugün bu verileri topluyor olmalıdır.
| Veri Kategorisi | Ne Toplanmalı | Neden Eminiz |
|---|---|---|
| Ürün tanımlama | Model numarası, SKU, parti veya seri numarası, GTIN | ESPR 10. Madde benzersiz tanımlayıcıları zorunlu kılıyor |
| Ekonomik operatör bilgileri | Üretici adı, marka, ithalatçı, AB sorumlu kişi | ESPR 9. Madde; piyasa gözetimi için gerekli |
| Malzeme bileşimi | Lif türleri (ISO 2076'ya göre), ağırlıkça yüzdeleri | AB Tekstil Etiketleme Yönetmeliği 1007/2011 kapsamında zaten zorunlu |
| Geri dönüştürülmüş içerik | Ağırlıkça geri dönüştürülmüş malzeme yüzdesi | ESPR çerçevesi bunu açıkça listeliyor |
| Üretim ülkesi | Nihai montajın yapıldığı ülke | Standart tedarik zinciri verisi; ESPR'de atıfta bulunuluyor |
| Bakım talimatları | Yıkama, kurutma, ütüleme rehberi (ISO 3758'e göre) | Giysi etiketlerinde zaten zorunlu |
| Endişe yaratan maddeler | REACH eşik değerlerinin üzerindeki kimyasallar, SVHC beyanları | REACH Yönetmeliği (AT) No 1907/2006 kapsamında zorunlu |
| Uyumluluk ve sertifikalar | CE işareti durumu, OEKO-TEX, GOTS veya diğer sertifikalar | ESPR uygunluk gereksinimleri |
Başka hiçbir şey yapmasanız bile, ürün verilerinizi bu Kademe 1 listesine göre denetleyin. Bu bilgilerin çoğu tedarik zincirinizde zaten bir yerde mevcuttur — zorluk, sıfırdan üretmek değil, dijitalleştirmek ve yapılandırmaktır.
Kademe 2: Beklenen Gereksinimler (Hazırlanın, Mükemmelleştirmeyin)
Bu veri kategorileri, ESPR çerçevesinde ve Komisyon'un Aralık 2025 tekstil hazırlık çalışmasında referans verilmektedir. Gerekli olmaları çok muhtemeldir, ancak kesin metodoloji veya eşik değerler yalnızca yetki devri tasarrufunda tanımlanacaktır.
| Veri Kategorisi | Ne Toplanmalı | Henüz Tanımlanmayan |
|---|---|---|
| Karbon/çevresel ayak izi | Ürün başına karbon ayak izi verileri | Hesaplama metodolojisi (PEF veya basitleştirilmiş YDA) |
| Dayanıklılık | Beklenen ürün ömrü, boncuklanma/aşınma/renk solması direnci | Spesifik test standartları ve minimum eşik değerler |
| Onarılabilirlik | Onarım talimatları, yedek parça bulunabilirliği | Puanlama metodolojisi ve kategoriler |
| Geri dönüştürülebilirlik | Tek malzeme yüzdesi, sökme rehberi | Geri dönüşüme uygun tasarım değerlendirme kriterleri |
| Kullanım ömrü sonu rehberi | Geri dönüşüm talimatları, toplama noktaları, geri alma programları | Gereken ayrıntı düzeyi |
"Hazırlanın, mükemmelleştirmeyin" ne anlama geliyor: Bu verilerin tedarik zincirinizde nereden geleceğini haritalandırmaya başlayın. Hangi tedarikçilerin sağlaması gerekeceğini belirleyin. Ancak metodoloji kesinleşene kadar karbon ayak izi hesaplamalarına büyük yatırım yapmayın — yetki devri tasarrufu, tam bir Ürün Çevresel Ayak İzi (PEF) değerlendirmesinden çok daha az maliyetli basitleştirilmiş bir yaklaşım gerektirebilir.
DPP Veri Kaynakları Nerede Hemfikir, Nerede Ayrışıyor?
Üç yetkili kaynak tekstil DPP veri gereksinimlerine dair anlayışımızı bilgilendirir: ESPR çerçeve yönetmeliğinin kendisi (AB 2024/1781), Avrupa Komisyonu'nun Aralık 2025 tekstil hazırlık çalışması ve bugüne kadar tam olarak belirtilmiş tek DPP olan Pil Yönetmeliği (AB 2023/1542). Bu kaynakları karşılaştırmak, gereksinimlerin etkin bir şekilde sabitlendiği yerleri — ve önemli belirsizliğin kaldığı yerleri — ortaya koyar.
| Veri Kategorisi | ESPR Çerçevesi (2024/1781) | Aralık 2025 Tekstil Hazırlık Çalışması | Pil Yönetmeliği (2023/1542) | Yakınsama Düzeyi |
|---|---|---|---|---|
| Ürün tanımlama (GTIN, seri) | Gerekli (10. Madde) | Gerekli — GS1 tanımlayıcıları | Gerekli — benzersiz pil kimliği | Tam yakınsama — şimdi toplayın |
| Malzeme bileşimi | Temel veri kategorisi olarak atıfta bulunuldu | Gerekli — ISO 2076'ya göre lif türleri, ağırlık % | Gerekli — hücre kimyası, malzeme dökümü | Tam yakınsama — şimdi toplayın |
| Üretici/ekonomik operatör ayrıntıları | Gerekli (9. Madde) | Gerekli | Gerekli — üretici + piyasaya arz eden kuruluş | Tam yakınsama — şimdi toplayın |
| Endişe yaratan maddeler | Atıfta bulunuldu — REACH'e bağlantılar | Gerekli — SVHC beyanları | Gerekli — tehlikeli maddeler | Tam yakınsama — şimdi toplayın |
| Karbon/çevresel ayak izi | Beklenen veri olarak atıfta bulunuldu | Dahil — metodoloji TBD | Gerekli — üçüncü tarafça doğrulanmış, A–E performans sınıfı | Kısmi yakınsama — veri toplayın, ancak tekstil için metodoloji kesinleşmedi |
| Geri dönüştürülmüş içerik | Atıfta bulunuldu | Dahil — ağırlıkça yüzde | Gerekli — kobalt, nikel, lityum, kurşun geri kazanım % | Yüksek yakınsama — şimdi toplayın |
| Dayanıklılık/performans | Atıfta bulunuldu — yetki devri tasarrufu belirleyecek | Dahil — boncuklanma, aşınma, renk solması direnci | Gerekli — sağlık durumu, döngü geçmişi, degradasyon | Düşük yakınsama — metrikler ürün tipine göre önemli ölçüde farklılık gösterir |
| Tedarik zinciri izlenebilirliği | Atıfta bulunuldu — kapsam yetki devri tasarruflarına bırakıldı | Önerilen kademeli uygulama (2027/2030/2033) | Gerekli — birinci günden tam özen yükümlülüğü | Farklılaşan — tekstil kademeli yaklaşım alır; piller hemen tam izlenebilirlik gerektirir |
| Onarılabilirlik | Atıfta bulunuldu | Dahil — onarım talimatları, yedek parçalar | Piller için uygulanmaz (farklı yaşam döngüsü) | Tekstile özgü — atıfta bulunulacak pil emsal yok |
| Kullanım ömrü sonu/geri dönüşüm | Atıfta bulunuldu | Dahil — toplama noktaları, geri dönüştürülebilirlik | Gerekli — sökme talimatları, geri kazanım oranları | Yüksek yakınsama — şimdi toplayın |
Model açık: ürün tanımlama, malzeme bileşimi, ekonomik operatör ayrıntıları, endişe yaratan maddeler ve geri dönüştürülmüş içerik üç kaynakta da tam yakınsamıştır. Bunlar, nihai yetki devri tasarrufu metninden bağımsız olarak güvenli yatırımlardır. Karbon ayak izi ve tedarik zinciri izlenebilirliği en fazla kalan belirsizliğe sahip kategorilerdir — bunlar için veri toplama altyapısına yatırım yapın, ancak yetki devri tasarrufu yaklaşımı kesinleştirene kadar metodolojiye fazla yatırım yapmayın.
Kademe 3: Olası Gereksinimler (İzleyin)
Bu veri kategorileri, daha geniş ESPR çerçevesinde ve CIRPASS-2 pilot bulgularında (CIRPASS-2, 2025) yer almaktadır, ancak tekstil yetki devri tasarrufuna dahil edilmeleri daha az kesindir. Kesin kapsam büyük ölçüde nihai yetki devri tasarrufu metnine bağlıdır.
| Veri Kategorisi | Neleri İçerebilir | Olasılık |
|---|---|---|
| Üretim süreçleri | Boyama, dokuma, apreleme yöntemleri | Orta |
| Tedarik zinciri izlenebilirliği | Üretim aşamaları ve konumları | Orta (kademeli uygulama önerildi) |
| Su kullanımı | Üretimde su tüketimi | Orta |
| Enerji tüketimi | Üretimde kullanılan enerji | Orta |
| Sosyal etki | Çalışma koşulları, sertifikalar | Düşük |
| Hayvan refahı | Deri, yün, kuştüyü içeren ürünler için | Düşük |
Tedarik Zinciri İzlenebilirliği Nasıl Kademeli Olarak Uygulanacak?
En zorlu veri kategorilerinden biri tedarik zinciri izlenebilirliğidir. Aralık 2025 hazırlık çalışması kademeli bir uygulama önermektedir:
| Aşama | Zaman Çizelgesi | Neye İhtiyacınız Var |
|---|---|---|
| Aşama 1 | Yetki devri tasarrufu kabulünde (~2027) | Temel süreçler ve üretim yerleri |
| Aşama 2 | 2030 | Gizlilik kontrolleri ile her üretim aşamasının genişletilmiş detayları |
| Aşama 3 | 2033 | Kontrollü erişimli tam belgelenmiş tedarik zinciri |
Bu kademeli yaklaşım, Türkiye'den ihracat yapan markalar dahil küçük markalar için iyi bir haber. İlk günden hammaddeden perakendeye tam izlenebilirliğe ihtiyacınız yok. Doğrudan sözleşme yaptığınız Kademe 1 tedarikçilerinizle (fabrikalar) başlayın ve oradan genişletin.
Doğrudan tedarikçilerinize şimdi bir veri talebi gönderin. Şunları sorun: fabrika konumu, kullanılan temel üretim süreçleri, malzeme tedarik ülkeleri. Temel yanıtlar bile, kesin gereksinimler tanımlandığında üzerine inşa edebileceğiniz bir temel oluşturur.
DPP Veri Formatı Gereksinimleri Nelerdir?
DPP, bir PDF veya kağıt belge değildir. Yapılandırılmış, makine tarafından okunabilir dijital veridir.
Beklenen Veri Formatı
| Bileşen | Standart | Notlar |
|---|---|---|
| Yapılandırılmış veri | Schema.org sözlüğüyle JSON-LD | Makine tarafından okunabilir DPP verileri için birincil format |
| Ürün tanımlayıcısı | GS1 üzerinden GTIN (14 hane) | Model düzeyinde tanımlama |
| Birim tanımlayıcısı | SGTIN (GTIN + seri numarası) | Birim düzeyinde tanımlama (yetki devri tasarrufu gerektiriyorsa) |
| Veri taşıyıcısı | QR kodu (ISO/IEC 18004) | GS1 Digital Link URL'sini kodlayan fiziksel etiket |
| URL yapısı | GS1 Digital Link | https://alan-adi/01/{GTIN}/21/{seri} |
Erişim Kademeleri
DPP verileri tamamen herkese açık değildir. ESPR üç erişim seviyesi zorunlu kılmaktadır:
| Kademe | Kimler Erişebilir | Ne Görürler |
|---|---|---|
| Herkese açık | QR kodu tarayan herhangi bir tüketici | Ürün kimliği, çevresel metrikler, bakım talimatları |
| Kısıtlı | Geri dönüşümcüler, tamirciler, distribütörler | Kimyasal bileşim, malzeme listesi, sökme talimatları |
| Otorite | Piyasa gözetimi, gümrük | Tam uyumluluk dokümantasyonu, denetim izleri, gizli tedarik bilgileri |
Bu, her veri alanını erişim seviyesine göre sınıflandırmanız gerektiği anlamına gelir. Hassas ticari bilgiler (tedarikçi kimlikleri, tam formülasyonlar) kısıtlı erişimin arkasında kalır — tüketicilere görünmez.
Şu Anda Ne Yapmalısınız?
Kademe çerçevesine göre 2026'da önceliklendirmeniz gerekenler:
Şimdi yapın (Kademe 1 — kesinleşmiş gereksinimler):
- Ürün verilerinizi yukarıdaki Kademe 1 tablosuna göre denetleyin
- Her SKU için malzeme bileşimi verilerini dijitalleştirin
- GS1 Şirket Öneki ve ürünlere atanmış GTIN'leriniz olduğundan emin olun
- Endişe yaratan madde uyumluluğunu doğrulayın (REACH/SVHC)
- AB dışından satış yapıyorsanız AB Sorumlu Kişi atamanızı onaylayın — Türk markaları için bu kritik bir gerekliliktir
Bu çeyrekte yapın (Kademe 2 — beklenen gereksinimler):
- Çevresel ayak izi verilerinin nereden geleceğini haritalayın
- Ürünleriniz için dayanıklılık/onarılabilirlik veri mevcudiyetini değerlendirin
- Kademe 1 tedarikçilerine veri talepleri gönderin
- DPP platform seçeneklerini değerlendirin
Bekleyin ve izleyin (Kademe 3 — olası gereksinimler):
- Tekstil yetki devri tasarrufu yayınını takip edin (2027 bekleniyor)
- CEN/CENELEC harmonize standart yayınını izleyin (Mart 2026 bekleniyor)
- Tekstile özgü öneriler için CIRPASS-2 pilot çıktılarını takip edin
DPP Veri Gereksinimleri Ürün Kategorisine Göre Nasıl Farklılaşır?
Bu rehber tekstile odaklansa da DPP veri gereksinimleri ürün kategorisine göre değişecektir. Temel kategorilerin karşılaştırması:
| Veri Kategorisi | Tekstil | Piller | Elektronik | Mobilya |
|---|---|---|---|---|
| Malzeme bileşimi | Gerekli | Gerekli | Gerekli | Gerekli |
| Karbon ayak izi | Bekleniyor | Gerekli | Bekleniyor | Bekleniyor |
| Geri dönüştürülmüş içerik | Bekleniyor | Gerekli | Bekleniyor | Bekleniyor |
| Onarılabilirlik | Bekleniyor | Uygulanmaz | Gerekli (puan) | Bekleniyor |
| Tedarik zinciri izlenebilirliği | Kademeli | Gerekli (özen yükümlülüğü) | Bekleniyor | Bekleniyor |
| Endişe yaratan maddeler | Gerekli (REACH) | Gerekli | Gerekli (RoHS) | Gerekli |
| Bakım talimatları | Gerekli | Uygulanmaz | Uygulanmaz | Bekleniyor |
| Kullanım ömrü sonu rehberi | Bekleniyor | Gerekli | Bekleniyor | Bekleniyor |
| DPP Son Tarihi | ~2028/2029 | Şub 2027 | ~2028-2030 | ~2029/2030 |
AB Pil Yönetmeliği en ileri düzeydedir — pil pasaportu gereksinimleri en spesifik olanıdır ve son tarih (Şubat 2027) en yakın olandır. Tekstil gereksinimleri benzer bir modeli izleyecek ancak vurgu açısından bazı farklılıklar olacaktır (bakım talimatları, lif bileşimi, modaya özgü dayanıklılık metrikleri).
Sık Sorulan Sorular
Tekstil Dijital Ürün Pasaportu için hangi veriler gereklidir?
Kesin veri alanları, tekstil yetki devri tasarrufunda (2027 bekleniyor) tanımlanacaktır. ESPR çerçevesi ve Aralık 2025 hazırlık çalışmasına göre, tekstil DPP'lerinin malzeme bileşimi, ürün tanımlama, ekonomik operatör bilgileri, endişe yaratan maddeler, çevresel ayak izi verileri, bakım talimatları, dayanıklılık ve onarılabilirlik bilgileri, geri dönüştürülebilirlik rehberi ve tedarik zinciri izlenebilirliği verilerini gerektirmesi beklenmektedir.
Zaten piyasadaki ürünler için veri toplamam gerekiyor mu?
DPP gereksinimleri, yetki devri tasarrufunun uygulama tarihinden sonra piyasaya arz edilen ürünler için geçerlidir. Bu tarihten önce üretilip satılan ürünlerin geriye dönük olarak DPP'ye sahip olması gerekmez. Ancak son tarihten sonra ilk kez piyasaya arz edilen mevcut envanter için DPP gerekecektir.
Verinin ne kadar ayrıntılı olması gerekiyor — ürün başına, parti başına yoksa birim başına mı?
ESPR üç ayrıntı düzeyini destekler: model, parti ve birim. Tekstil yetki devri tasarrufu hangi düzeyin gerekli olduğunu belirleyecektir. CIRPASS-2 projesinden gelen erken göstergeler, tekstil için varsayılan düzeyin parti düzeyi olacağını öne sürmektedir. Parti düzeyi yaklaşımı, bireysel giysi başına değil, üretim partisi başına bir DPP anlamına gelir.
Tam tedarik zinciri verilerim yoksa ne olur?
Elinizdekiyle başlayın. Kademeli izlenebilirlik planı, Aşama 1'de (kabul aşamasında) yalnızca temel süreçlerin ve üretim yerlerinin gerekli olduğu anlamına gelir — hammaddeden perakendeye tam takip değil. Mevcut verileri toplamak için doğrudan tedarikçilerinizle çalışın. Birçok marka, daha derin yukarı akış verileri mevcut olmasa bile Kademe 1 tedarikçilerinin temel süreç ve konum verilerini sağlayabildiğini görecektir.
DPP verileri için standart bir format var mı?
Evet. DPP verilerinin, makine tarafından okunabilir ve birlikte çalışabilir hale getirmek için Schema.org sözlüğüyle JSON-LD kullanması beklenmektedir. Ürün tanımlama GS1 standartlarını takip eder (ürünler için GTIN, konumlar için GLN). Ürün üzerindeki veri taşıyıcısı (fiziksel etiket) GS1 Digital Link URL'sini kodlayan bir QR kodu olacaktır. Veri formatları, API'ler ve birlikte çalışabilirliği kapsayan sekiz harmonize CEN/CENELEC standardı Mart 2026'ya kadar beklenmektedir.
Mevcut ERP veya PLM sistemimi DPP verileri için kullanabilir miyim?
ERP veya PLM sisteminiz gerekli verilerin çoğunu içerebilir, ancak muhtemelen gerekli formatta yapılandırılmamıştır. Çoğu marka, ürün verilerini uyumlu DPP formatına dönüştürmek için mevcut sistemleriyle entegre olan DPP'ye özgü bir platforma ihtiyaç duyacaktır. İyi haber: DPP platformları, her şeyi yeniden girmenizi gerektirmek yerine mevcut sistemlerden veri çekecek şekilde tasarlanmıştır.
